Snage pokreta Huti, koje podržava Iran, preuzele su potpunu kontrolu nad celokupnom jemenskom obalom Crvenog mora i strateškim prolazom Bab al-Mandab, zadavši težak udarac vladinim snagama, svojim protivnicima u jemenskom građanskom ratu, kao i njihovim saveznicima predvođenim Saudijskom Arabijom. Munjevita i snažna ofanziva, u kojoj je poginulo više od 500 ljudi, dovela je do ovladavanja ključnim ostrvima i pomorskim putevima, čime su pod neposredan iranski uticaj tako dovedene obe ključne tačke za protok energenata i globalne trgovine — Ormuz u na ulazu u Persijski zaliv, i Bab al-Mandab na izlazu iz Crvenog mora.

Gubitak zapadne obale i pad strateških ostrva

Nakon jednonedeljne žestoke ofanzive protiv snaga međunarodno priznate jemenske vlade, Huti koji drže pod kontrolom ključnih 35% teritorije Jemena sa oko 80% od ukupnog stanovništva (blizu 25 miliona stanovnika), ovladali su sada i područjem Bab al-Mandaba i ostrvom Majun (Perim), koje se nalazi u samom središtu ovog uskog morskog prolaza. U završnoj fazi operacije zauzeta su i ostrva Veliki i Mali Haniš, čime je pod kontrolu Huta stavljena poslednja teritorija jemenske obale Crvenog mora koja im nije pripadala.

Zvaničnici vladinih vojnih snaga potvrdili su da su izgubili sve položaje na zapadnoj obali, dok su lokalni svedoci izvestili o raspoređivanju naoružanih boraca duž obale i kretanju vojnih vozila kroz osvojena naselja, uključujući gradove Dubab, Murad i lučki grad Moka.

Energetski šok: Napad na naftovod i skok cena nafte

Sposobnost Huta da ugroze (i) saudijske tankere dodatno je dramatično porasla, što direktno pogađa Rijad koji se oslanjao na Crveno more nakon što je blokada Ormuskog prolaza od strane Irana već obustavila isporuke preko Persijskog zaliva. Situacija se dodatno zaoštrila nakon što je Saudijska Arabija bila prinuđena da iz predostrožnosti obustavi rad svog ključnog naftovoda Istok-Zapad, koji prolazi kroz regione Rijad i Medina, usled serije napada sa iračke teritorije, u kojima je bilo i povređenih.

Napad na saudijski naftovod izazvao je oštre reakcije regionalnih sila. Veće za saradnju u Zalivu, kao i Bahrein, Jordan i Katar, osudili su ovaj čin kao opasnu eskalaciju. Istovremeno, u Iraku je kabinet premijera Alija al-Zaidija smenio vojnog komandanta južne provincije Majsan, nakon što je potvrđeno da su napadi na saudijsku teritoriju lansirani sa lokacije unutar te pokrajine.

Reakcije svetskih sila i humanitarna kriza

Dok je Muhamed Mohber, savetnik iranskog vrhovnog vođe Modžtaba Hamneija, čestitao Hutima na „velikoj pobedi“, iz Moskve stižu upozorenja na opasnost od potpunog gubitka kontrole nad situacijom. Portparol Kremlja Dmitrij Peskov izjavio je da je Rusija duboko zabrinuta zbog kontinuirane destabilizacije u regionu Persijskog zaliva i Bab al-Mandaba, ocenivši da situacija nosi rizik od daljnje nekontrolisane eskalacije.

Uprkos vazdušnim udarima na snage jemenskih Huta koje izvodi koalicija predvođena Saudijskom Arabijom i slanju pojačanja iz Adena, napredovanje Huta nije zaustavljeno. Pored više od 500 poginulih u najnovijim borbama, Međunarodna organizacija za migracije (IOM) saopštila je da je raseljeno oko 46.000 ljudi, čime se ponovo rasplamsava sukob koji traje od 2014. godine i koji je već prouzrokovao jednu od najtežih humanitarnih kriza na svetu.