Kina je tokom leta 2026. godine lansirala niz najmoćnijih svetskih modela veštačke inteligencije – i to potpuno besplatno, kroz otvoreni kod. Dok američke kompanije poput OpenAI-ja i Anthropic-a naplaćuju pristup svojim najnaprednijim sistemima, kineski tehnološki giganti biraju suprotnu strategiju: dele vrhunsku AI tehnologiju sa celim svetom, bez naknade.

Kimi K3: najveći otvoreni model na svetu

Kompanija Moonshot AI je krajem jula predstavila Kimi K3, model sa 2,8 biliona parametara – najveći ikada objavljeni sistem otvorenog koda. U testovima softverskog inženjerstva i rešavanja složenih logičkih zadataka model parira najskupljim američkim sistemima, uključujući i one iz Anthropic-a, dok je cena korišćenja višestruko niža. Izuzetno je moćan za programiranje, rešavanje kompleksnih logičkih zadataka i analizu ogromnih dokumenata.

Alibaba odgovara sa Qwen3.8-Max

Početkom avgusta, Alibaba je predstavila Qwen3.8-Max, model od 2,4 biliona parametara sa miliona tokena konteksta i sposobnošću obrade teksta, slika i videa. Ovo je prvi model iz Alibabine "Max" serije koji je otvoren za javnost, nakon što je kompanija ranije ove godine držala svoje najnovije modele zatvorenim – povratak politici otvorenog koda koji analitičari tumače kao direktan odgovor na Moonshotov potez. Zašto je poseban? Verzija Qwen3.8-Max je besplatna za preuzimanje i izmenjivanje. Važi za jedan od najboljih modela na svetu za rad na više jezika (multijezičnost), odlično razume slike i grafikone, a u programiranju postiže vrhunske rezultate.

Tencent otvara Hy4 za softversko inženjerstvo i nauku

Krajem avgusta, tehnološki gigant Tencent otvorio je svoj model Hy4 Preview, koji koristi takozvanu Mixture-of-Experts arhitekturu sa 770 milijardi ukupnih parametara. Specijalizovan je za napredno softversko inženjerstvo, naučna istraživanja i finansijske analize, a u internom testiranju nadmašio je i Kimi K3 i konkurentski GLM-5.3.

Model koji je krio identitet dok nije dokazao da je bolji

Možda najzanimljiviji slučaj je model koji je nedeljama unazad kružio internetom pod anonimnim imenom "Ox Alpha", prikupljajući ogroman broj korisnika na platformi OpenRouter pre nego što je iko znao ko stoji iza njega. Kompanija Z.ai (Zhipu) je krajem avgusta otkrila da se zapravo radi o njihovom modelu GLM-5.3-Flash, i tom prilikom saopštila nešto još značajnije – da je čitav sistem tokom probnog perioda radio isključivo na kineski proizvedenim čipovima, bez ijednog američkog procesora.

Ovo je prvi put da kineski hardver nosi frontalni globalni saobraćaj ovih razmera, što direktno demonstrira da Peking uspešno smanjuje zavisnost od američkih čipova usred zapadnih izvoznih ograničenja.

Kako isprobati ove modele besplatno

Za korisnike koji ne žele sami da preuzimaju ove modele na svoj računar – što zahteva skupu grafičku opremu – najlakši put je preko platformi poput OpenRouter-a. Zahvaljujući oznaci "free", moguće je besplatno i anonimno koristiti kineske modele poput Qwen-a ili GLM-a direktno kroz internet alate ili aplikacije, bez potrebe za registracijom preko kineskog broja telefona.

Ono što ovi potezi pokazuju jeste jasna strategija: dok Zapad brani svoj tehnološki jaz visokim cenama i zatvorenim sistemima, Kina bira suprotan put – deli najnaprednije modele besplatno, gradeći globalnu zavisnost od njihove infrastrukture pre nego što iko stigne da postavi pitanje cene. Pametno, zar ne... Ne propustite naše Korisne linkove na kraju ovog teksta i saznajte sve što na drugom mestu - nećete moći.